Προγραμματισμός

MIT App Inventor

Apache-2.0 (source code), MIT License (educational use)

Ένα οπτικό περιβάλλον (drag-and-drop) για την ανάπτυξη εφαρμογών για κινητά τηλέφωνα (Android – και iOS μέσω App Inventor iOS Companion). Επιτρέπει σε μαθητές, εκπαιδευτικούς και μη-προγραμματιστές να δημιουργούν λειτουργικές εφαρμογές χρησιμοποιώντας block-based programming. Χρησιμοποιείται ευρέως σε εκπαίδευση (high school, university introductory courses).

Atom

MIT

Σύγχρονος, πλήρως παραμετροποιήσιμος επεξεργαστής κώδικα (hackable editor) που αναπτύχθηκε από το GitHub. Χρησιμοποιεί Electron (Chromium + Node.js) και υποστηρίζει χιλιάδες plugins για Git integration, linting, autocompletion, themes, και συνεργασία σε πραγματικό χρόνο.

Bluefish

GPL-3.0

Ισχυρός, γρήγορος (GTK-based) επεξεργαστής κώδικα με έμφαση στη web development (HTML, CSS, JavaScript, PHP, SQL) και τον προγραμματισμό (C, C++, Java, Perl, Python). Διαθέτει μοναδικά 'wizards' για γρήγορο scaffolding, multiple document interface, project support, και advanced search/replace (regex, multi-line).

Brackets

MIT

Σύγχρονος, ανοιχτού κώδικα επεξεργαστής κώδικα με έμφαση στη web design (HTML, CSS, JavaScript). Διαθέτει μοναδικά χαρακτηριστικά: Live Preview (αλλαγές CSS/HTML εμφανίζονται σε πραγματικό χρόνο στον browser), inline editing για CSS properties, και Preprocessor support (LESS, SCSS).

Code::Blocks

GPL-3.0

Εξαιρετικά παραμετροποιήσιμο και επεκτάσιμο IDE για C, C++ και Fortran, χτισμένο γύρω από plugins. Υποστηρίζει πολλούς compilers (GCC, Clang, MSVC, MinGW, Digital Mars, Borland C++), debugging (GDB/CDB), και έχει ενσωματωμένο GUI designer (wxSmith) για εφαρμογές wxWidgets.

Dev-C++

GPL-2.0

Ελαφρύ, αποδοτικό IDE για προγραμματισμό σε C/C++ με ενσωματωμένο MinGW compiler (GCC), βασικό debugger (GDB), και απλό GUI designer (βασισμένο σε Windows Forms). Δημοφιλές σε εκπαιδευτικό περιβάλλον (σχολεία, αρχάρια).

Eclipse IDE

EPL-2.0 (Eclipse Public License)

Ένα από τα πιο δημοφιλή, ισχυρά και επεκτάσιμα Integrated Development Environments (IDE) παγκοσμίως, με τεράστιο οικοσύστημα plugins για Java, C/C++, Python, PHP, JavaScript, Rust, Go, και εκατοντάδες άλλες γλώσσες και frameworks.

EDUBlocks

AGPL-3.0 (Community), Commercial (Pro)

Μια δωρεάν γλώσσα προγραμματισμού και περιβάλλον (IDE) που βοηθά τους μαθητές να κάνουν τη μετάβαση από τον **οπτικό προγραμματισμό με μπλοκ (block-based)** στον **κώδικα Python (text-based)**. Συνδυάζει δύο τρόπους λειτουργίας: 'Blocks' (Scratch-like) και 'Python'. Ο μαθητής μπορεί να 'σύρει' ένα μπλοκ και να δει αμέσως την Python εντολή που αντιστοιχεί, ή να γράψει Python και να δει το αντίστοιχο μπλοκ.

GCC (GNU Compiler Collection)

GPL-3.0 (with GCC Runtime Library Exception)

Το βασικό σύστημα μεταγλωττιστών (compiler) του GNU Project, που υποστηρίζει C, C++, Fortran, Ada, Go, D, Modula-2, και άλλες γλώσσες. Αποτελεί τον προεπιλεγμένο compiler για τα περισσότερα συστήματα Linux, και είναι γνωστός για τη βελτιστοποίηση υψηλής απόδοσης και την υποστήριξη αρχιτεκτονικών (x86, ARM, RISC-V, PowerPC, κ.ά.).

Geany

GPL-2.0

Εξαιρετικά γρήγορος, ελαφρύς επεξεργαστής κειμένου με δυνατότητες IDE: syntax highlighting (πάνω από 50 γλώσσες), code folding, autocompletion, project management, built-in terminal, και plugin system. Ιδανικός για παλιούς υπολογιστές ή minimal setups.

Jupyter Notebook / JupyterLab

BSD-3-Clause

Διαδραστικό υπολογιστικό περιβάλλον ανοιχτού κώδικα, που επιτρέπει στους επιστήμονες δεδομένων να δημιουργούν **notebooks** που συνδυάζουν ζωντανό κώδικα (Python, R, Julia, 40+ γλώσσες), εξισώσεις (LaTeX), οπτικοποιήσεις (matplotlib, plotly, ggplot2), και Markdown. Ιδανικό για exploratory data analysis (EDA), machine learning prototyping, εκπαίδευση, και αναπαραγώγιμη έρευνα.

Kate / KEdit

LGPL-2.0

Προηγμένος επεξεργαστής κειμένου του περιβάλλοντος KDE που συνδυάζει την απλότητα ενός σημειωματάριου με ισχυρές δυνατότητες επεξεργασίας κώδικα. Υποστηρίζει πολλαπλά έγγραφα, ενσωματωμένο terminal, LSP (Language Server Protocol), και Git integration — χωρίς να γίνεται βαρύ IDE.

Mono Project

MIT (runtime), GPL-2.0 (tools)

Open-source υλοποίηση του .NET Framework (ECMA standards), που επιτρέπει σε εφαρμογές C# και .NET να τρέχουν σε Linux, macOS, Windows, and embedded devices. Ιστορικά σημαντική για την ανάπτυξη Xamarin (iOS/Android) και Unity. Σήμερα, η Microsoft έχει μεταφέρει το μεγαλύτερο μέρος της τεχνολογίας στο .NET 6/8 (cross-platform).

Apache NetBeans

Apache-2.0

IDE ανοιχτού κώδικα για Java, PHP, JavaScript, C/C++, HTML5, και άλλες γλώσσες, με έμφαση στην ευκολία χρήσης, τον πλούσιο editor, και τα ενσωματωμένα εργαλεία (GUI builder, profiler).

Notepad++

GPL-2.0

Εξελιγμένος και ελαφρύς επεξεργαστής κειμένου για Windows, με υποστήριξη πολλαπλών καρτελών, syntax highlighting για 80+ γλώσσες προγραμματισμού, macro recording, και πλούσιο οικοσύστημα plugins. Ιδανικός τόσο για απλή επεξεργασία κειμένου όσο και για ανάπτυξη κώδικα.

R Project

GPL-2.0

Η de facto γλώσσα και περιβάλλον για **στατιστική ανάλυση**, **εξόρυξη δεδομένων** και **οπτικοποίηση δεδομένων** στον ακαδημαϊκό χώρο (και όχι μόνο). Διαθέτει πάνω από 20.000 πακέτα (packages) στο CRAN που καλύπτουν κάθε στατιστική μέθοδο: γραμμικά μοντέλα (regression), χρονοσειρές (ARIMA), clustering, classification (random forest, SVM), Bayesian inference, spatial analysis, ψυχομετρία, genomics, κλπ. Είναι το αντίστοιχο των SAS/SPSS στον κόσμο της ανοιχτής έρευνας.

SageMath (Mathematics Software)

GPL-3.0

Ένα ισχυρό, ολοκληρωμένο μαθηματικό σύστημα ανοιχτού κώδικα που ενοποιεί πάνω από 100 open-source πακέτα (NumPy, SciPy, Matplotlib, SymPy, Maxima, GAP, PARI/GP, R, κ.ά.) σε μια ενιαία διεπαφή, χρησιμοποιώντας **Python** ως κύρια γλώσσα. Προσφέρει συμβολικούς υπολογισμούς (Computer Algebra), αριθμητική ανάλυση, γραμμική άλγεβρα, κρυπτογραφία, θεωρία γράφων, αριθμοθεωρία, γραφικά 2D/3D και παρουσιάσεις. Είναι η κορυφαία open-source εναλλακτική του Mathematica και του Maple.

Scratch

GPL-2.0 (Scratch 2.0), BSD-3-Clause (Scratch 3.0)

Η πιο δημοφιλής πλατφόρμα (και γλώσσα) εκμάθησης προγραμματισμού μέσω **οπτικών μπλοκ**. Αναπτύχθηκε από το MIT Media Lab. Οι χρήστες (κυρίως ηλικίες 8-16) δημιουργούν διαδραστικές ιστορίες, παιχνίδια, κινούμενα σχέδια, σύροντας και ενώνοντας χρωματιστά μπλοκ (όπως τα τουβλάκια Lego). Η γνώση γίνεται διαισθητικά (χωρίς σύνταξη). Υπάρχει τεράστια online κοινότητα (80 εκατομμύρια projects).

Valgrind

GPL-2.0

Εργαλείο αποσφαλμάτωσης και ανάλυσης κώδικα (instrumentation framework) για εφαρμογές C, C++, και (εν μέρει) Rust. Ανιχνεύει memory leaks, invalid memory accesses, race conditions, cache misses, και performance bottlenecks, χρησιμοποιώντας μια εικονική μηχανή (VM) που προσομοιώνει τον επεξεργαστή.